حسن پيرنيا ( مشير الدوله ) و عباس اقبال آشتيانى
مقدمه 277
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى )
هم او را معرّفى مىكند چهارم - در پايكولى ( بين قصر شيرين و سليمانيّه در كوهى ) كتيبه بسيار مفصّلى است از نرسى ساسانى كه به پهلوى اشكانى و ساسانى نوشته شده اينجا نرسى شرح ميدهد كه چگونه بهرام سوّم را از تخت پائين آورده بسلطنت رسيد اين كتيبه مفصّلترين كتيبههاى ساسانى است و اطّلاعاتى راجع بحدود ايران آن زمان ميدهد پنجم - دو كتيبه است از شاپور دوّم كه در درب جنوبى قصر داريوش كندهاند يكى راجع بورود شاپور به اين محلّ است و ديگرى مربوط بكارهائى كه كرده نقّاشى راجع بنقّاشى زمان ساسانيان در خود ايران چيزى بدست نيامده و لكن در حفريّات تورفان در تركستان چين نقّاشيهائى يافتهاند كه در برلن است اين نقّاشىها پيروان مانى را نشان ميدهد و تماما صورتهاى ايرانى است كه چينيها نقّاشى كردهاند از اينجا استنباط مىشود كه اين صورتها از روى نقّاشىهائى كه پيروان مانى از ايران بچين بردهاند كشيده شده و در ايران در دورهء ساسانيان نقّاشى ترقّى داشته در نزد اهل فنّ مسلّم است كه ايرانيها در زمان مانى نقّاشى را از چين اقتباس و در آن تصرّفاتى نمودهاند و اين تصرّفات بعد بچين سرايت كرده و اثراتى در نقّاشى چينى گذارده چنان كه نفوذ ايرانى در بعضى از نقّاشيهاى چينى كاملا محسوس است شعر شعر به معنى امروزى ( يعنى منظوم عروضى ) در دوره ساسانى وجود نداشته ولى سخنانى ميگفته يا مىسرودهاند كه داراى يك نوع نظم و ترتيبى بوده ( مثلا شعر هشت هجائى و امثال آن ) موسيقى اين فنّ مورد توجّه بوده و در زمان خسرو پرويز ترقّى شايانى داشته معروفترين موسيقيدانهاى اين زمان را چنين ذكر كردهاند : باربذ - نكسيا - بامشاذ - رامتين